Wat is HDR?

4ingangpier2Drie belichtingen samengevoegd tot een HDR en bewerkt in Photoshop (of een ander programma natuurlijk).

Bij het maken van een foto is zoveel mogelijk tekening in de lichte en de donkere partijen meestal het belangrijkste uitgangspunt. Echter zal fotograferen in de praktijk met de huidige techniek altijd concessies tot gevolg hebben, het dynamisch bereik van een camera is dan niet voldoende Bijvoorbeeld zal om een donkere partij genoeg tekening te geven vaak (b.v. de lucht) te licht (uitgebeten) worden weergegeven.

Bij nachtfotografie gaat dit vooral vaak op. Als de donkere partijen goed belicht zijn heeft dit meestal tot gevolg dat de partijen waar veel verlichting, lampen aanwezig zijn volledig overbelicht wordt. En andersom ook weer, goed belichte lichte partijen met als gevolg een donkere, bijna zwarte partijen zonder detail.
In beide situaties gaat er beeldinformatie verloren omdat overbelichte delen als witte pixels worden vastgelegd en onderbelichte als zwarte. Het contrast van een onderwerp is dan niet meer in één opname te vast te leggen. HDR (High Dynamic Range) biedt hier een oplossing.

Hoog Dynamisch Bereik

HDR staat voor High Dynamic Range (Hoog Dynamisch Bereik). Bij het maken van een HDR opname maak je gebruik van meerdere opname met verschillende belichtingen die je vervolgens softwarematig in b.v. Photoshop weer tot 1 opname terug brengt.
HDR is een techniek waarbij het dynamisch bereik wat een digitale camera kent ,en die een veel minder bereik kent dan het menselijk oog, wordt uitgebreid. Het heeft als resultaat een 32 bits opname met een veel groter kleurdiepte (normaal 8 bits). Omdat 32 bits opname niet goed zijn weer te geven met de huidige beeldschermen moet deze opname vervolgens weer worden teruggebracht naar een 8 of 16 bits opname met b.v. Photomatix of Photoshop.
Onderwerpen

Statische onderwerpen lenen zich het beste voor HDR. Het onderwerp moet zo min mogelijk bewegende onderdelen bevatten. Een uitzondering kan soms gemaakt worden voor wolken en water. HDR toegepast in bijv. het interieur van een kerk of gebouwen met veel detail en contrast geven vaak prachtige resultaten.

Wat heb je er voor nodig?

Een goede camera en een stevig statief zijn onontbeerlijk. Gebruik van een afstandsbediening is aan te raden of anders de zelfontspanner (timer) van de camera.

Camera-instellingen - techniek

Het makkelijkst is het om de Bracketingfunctie (AEB) van de camera te gebruiken, ook wel belichtingstrapje genoemd. Dit is in te stellen in het menu. Bij de meeste camera’s kun je hiermee 3 opnamen in serie maken. Tegenwoordig hebben camera’s als b.v. de Nikon d300 de mogelijkheid tot wel 9 opnamen. Uitgaand van drie belichtingen maak je een standaard belichte, een onderbelichte, 1 of 2 stops met tussenstapjes van 1/3 stop en een overbelichte opname, ook weer met 1 of 2 stops met tussenstapjes van 1/3 stop. Gebruik een afstandsbediening of draadontspanner of als je die niet hebt kun je de timerfunctie van de camera gebruiken. Stel hem in op bijv.10 sec. en de 3 opnamen worden automatisch gemaakt. Belangrijk is dus dat je niet meer aan de camera komt als je de serie maakt. Fotografeer het liefst in RAW. (groter dynamisch bereik en geen compressiefouten) en met een zo laag mogelijke ISO waarde om ruis tegen te gaan.

Beeldbewerking

Er zijn meerdere programma’s waarmee je een HDR foto kunt maken maar het meest gebruikte programma op dit moment is Photomatix. Het is te verkrijgen als Stand-alone programma of plug-in voor Photoshop.
In beide versies worden de bestanden eerst samengevoegd tot een 32-bits bestand. Schrik niet, want het resultaat ziet er op het scherm niet uit. Zoals hier boven al geschreven komt dat omdat gewone monitoren een 32 bits bestand niet goed kunnen weergeven. Om een HDR-foto toch op een normaal scherm te kunnen bekijken, wordt het aantal kleuren kunstmatig teruggebracht. Deze techniek staat bekend als ‘Tone mapping’.
We maken dus gebruik van Photomatix en gebruiken tone mapping om terug te gaan naar een 8 of 16 bits bestand. Afhankelijk van de instellingen kun je met tone mapping een HDR foto een mooie warme kleurtoon geven. Het terugschalen kan ook in photoshop zelf maar dan mis je het tone mappen wat de foto toch een speciale HDR look geeft.
Bij Photomatix pro ga je naar HDR – Generate (bestanden toevoegen) en daarna naar HDR – Tone mapping.
Gebruik je de plug-in ga dan in Photoshop (vanaf CS 2) naar Bestand – Automatisch – Samenvoegen tot HDR. Bestanden toevoegen en na de bewerking tot een 32 bits bestand ga je naar Filter – Photomatix – Tone mapping. Voor je hiermee begint kun je de bestanden ook eerst in de RAW converter openen. Het voordeel hier van is dat je de belichting, indien nodig, nog wat kunt aanpassen.
De volgende instellingen komen we tegen in zowel Photomatix Pro als de plug-in. Ze hebben hetzelfde effect en met beide zijn mooie resultaten te behalen.
Strenght:

De kracht van het tone-mappen. Minder maakt de foto lichter en natuurlijker, meer maakt de opname donkerder en geeft je foto een apart effect.
Color Saturation:

Kleurverzadiging. Meer of minder kleur in je foto. Afhankelijk van wat je mooi vind (persoonlijke smaak)
Luminosity:

Helderheid van de hele foto.
White Clip of white point:

Lichter maken van de foto en dempen van de hooglichten.
Black Clip of black point:

Donkerder en wat meer contrast.
Light Smooting en Microcontrast Level:

Beiden op high. Ter voorkoming van halo’s. (lichtranden)
Microcontrast Smooting :

Reduceren van ruis.
Verder nog een aantal instellingen die meestal op standaard kunnen blijven staan.
Vervolgens moet je bij de plug-in versie de bitdiepte terug brengen via Afbeelding - Modus – 16 of 8 bits. In het scherm wat dan automatisch verschijnt zet je de belichting op 0 en de Gamma waarde op 1. Niet vergeten!
Het belangrijkste om tot een goed resultaat te komen is dat je de camera goed kent. Wat zijn sluitertijden, wat doet over- en onderbelichting met een foto.